A-YEREL İLAÇ UYGULAMALARI
1. Göze İlaç Uygulama
2. Kulağa İlaç Uygulama
3. Buruna İlaç Uygulama
4. Yanak içine (Bukkal) İlaç Uygulama
5. Vajinaya İlaç Uygulama (Vajinal Aplikasyon)
6. Rektuma İlaç Uygulama (Rektum Aplikasyonu)
7. Deriye İlaç Uygulama
*B-İNHALASYON YOLU İLE İLAÇ UYGULAMA
*YEREL İLAÇ UYGULAMALARI
-İlacın etki yeri vücudun yüzeyinde ise ya da özel uygulayıcılarla erişilmesi mümkün bir derinlikte ise ilaç doğrudan oraya verilir. Buna yerel uygulama denir.
-İlaçlar veriliş yoluna uygun farmasötik şekilde hazırlanmaktadırlar.

*EPİDERMAL (cilt üzerine): Merhem (pomad), krem, losyon, pat, pudra (toz), solüsyon, süspansiyon
*KONJONKTİVA KESESİ: Göz damlası (oftalmik solüsyon), göz merhemi (oftalmik merhem)
*İNTRANAZAL: Burun damlası (nazal solüsyon), nazal sprey
*İNTRAVAJİNAL :Ovül (vajinal süpozituvar), vajinal tablet, vajinal krem, jel ve köpük
*BUKKAL (ağız içine): Pastil, solüsyon
*REKTAL: Merhem, süpozituvar, enema Kolon Lavman
*DIŞ KULAK YOLU: Kulak damlası (otik solüsyon veya süspansiyon

**GÖZE İLAÇ UYGULAMA
göze uygulanacak malzeme, solüsyon ve merhemlerin steril olması gerekir.
-GÖZE İLAÇ UYGULAMA İLE İLİŞKİLİ BEKLENMEYEN SONUÇLAR
1. Göz damlasının uygulanmasından sonra yanma ve ağrı olması.
Ağrının olması uygulama yöntemine dikkat edilmediğini de düşündürmelidir. Bir sonraki uygulamada ilacın kornea üzerine değil konjoktiva kesesine damlatılmasına dikkat edilmelidir
2. Başağrısı, gözde konjesyon ve irritasyon gibi lokal yan etkilerin oluşması.
3. Kan basıncı ve nabız hızında değişmeler, anaflaksi gelişmesi gibi etkilerin ortaya çıkması.
4. Hastanın uygulamayı anlayamaması veya önerildiği gibi uygulayamaması.

-GÖZE İLAÇ UYGULAMA İLE İLGİLİ ÖZEL ÖNERİLER
1-bir gaz bezi yardımıyla iç kantüse geçici olarak (yaklaşık 30-60 saniye) hafifçe basınç uygulanmalı ve ilacın lakrimal kanaldan emilimi engellenmelidir.
2. işlem sırasında göz küresine direk basınç uygulanmamalıdır
3. ilacın kesinlikle kornea üzerine damlatılmaması gerekir. Aksi takdirde travmaya ve hastanın rahatsızlık hissetmesine neden olur.
4. açılan ilaçlar kontaminasyon riski nedeniyle, 15-30 gün sonra kullanılmamalıdır.
5. Kontaminasyon olasılığı göz önüne alınarak her hasta için ayrı damla ve merhem kullanılmalıdır.
6. Birden fazla ilaç uygulanacaksa ilaçlar arasında en az beş dakika beklenmelidir.
7. Aynı anda hem damla hem merhem uygulanacak ise, önce damla uygulanmalıdır
8. Çocuklara uygulama yaparken bir yardımcı tarafından başı ve elleri tutulmalı, ilaç burnun yanında göz kapaklarının birleştiği noktaya damlatılmalıdır.

-UYGULAMA
Tepsi içinde;
*ilaç kartı
*ilaç şişesi, *merhem
*Gaz bezi veya* kağıt mendil
*Eldiven
*Yedek eldiven, *böbrek küvet, *steril su, *koruyucu örtü (temizlemek gerekirse)
*Rondel / ped ve flaster (kapatmak gerekirse)
*Tıbbi atık kutusu
1-hastanın adını, ilacın adını, dozunu, zamanını ve uygulanma yolunu kontrol et
2-Hastaya işlemi ve amacını açıkla.
3-Ellerini yıka. Eldiven giy.
4-Hastaya supine veya dik oturur pozisyonu ver, başını hiperekstansiyona getir ve boynunu destekle. Başını ilaç uygulanacak göze doğru hafifçe yatır.
5-Hastanın gözünün durumunu değerlendir. Çapak ve akıntı var ise; ılık steril su ve gaz bezi kullanarak iç kantüsten dış kantüse doğru temizle.
*göz damlası uygulanacak ise (instilasyon);
6-elmacık kemiğinin üzerine gazlı bez koy ve aktif olmayan elin parmakları ile kemik çıkıntısının üzerine hafifçe bastırarak, alt göz kapağını aşağı doğru çek, konjoktiva kesesini açığa çıkar.
Plastik şişeyi hafifçe sıkarak, ilacı konjoktiva kesesine istenen sayıda damlat.
*Göz merhemi uygulanacak ise;
7-elmacık kemiğinin üzerine gazlı bez koy ve aktif olmayan elin parmakları ile kemik çıkıntısının üzerine hafifçe bastırarak, alt gözkapağını aşağı doğru çek, konjoktiva kesesini aĢağı çıkar
merhemi alt gözkapağının içine, iç kantüsten dış kantüse doğru ince bir şerit şeklinde boydan boya sık.
8-Gözü kapatmak gerekiyorsa rondel / ped ya da gaz bezini göz üzerine yerleştir
9-Yapılan işlemi ve bulguları kayıt et.

**KULAĞA İLAÇ UYGULAMA (KULAK İNSTİLASYONU)
-Kulak yolu önce içeriye ve karşıya doğru gittikten sonra aşağı doğru eğim yapar.
-Bebek ve üç yaşına kadar olan küçük çocuklarda ise kulak yolunun büyük kısmı kıkırdak dokudan oluşur ve kulak yolu hemen hemen düzdür.
-Kulağa ilaç damlatırken bu faklılık önem taşır.
-ilaçların uygulanma amacı, dış kulak yolu salgısını yumuşatmak, ağrıyı azaltmak, yerel anestezi sağlamak, mikroorganizmaları ya da kanala kaçmış bir böceği öldürmek olabilir.
-Hastanın kulak zarı delinmişse ilaç uygulama genellikle kontrendikedir.

*Kulağa ilaç damlatırken aşağıdaki noktalar göz önüne alınmalıdır:
1. Hastayı rahatsız etmemesi için kulağa damlatılacak ilacın ılık olması gerekir.
2. Pozisyon vermek için hastaya sağlam kulağı üzerine yatması söylenmelidir,ya da başını sağlam kulağının olduğu yöne iyice eğmelidir.
3.Damlalığa yeteri kadar ilaç çekilmeli; artan ilaç, şişesine tekrar boşaltılmamalıdır.
4. Damla, timpan zarı üzerine değil, dış kulak yolunun çeperine damlatılmalıdır.
5. Damla damlatılırken damlalığın ucu, kulak kepçesine ya da kulak yoluna değdirilmeli, doku zedelenmemelidir.
6. Damla damlatıldıktan sonra kulak kepçesi bırakılmalı ve ilacın dışarı akmaması için hastaya bir süre pozisyonunu koruması söylenmelidir.
7. ilacın akışını kolaylaştırmak için, tragus (dış kulak yolu ağzındaki kıkırdaksı çıkıntı) üzerine birkaç defa nazikçe bastırılmalıdır.
8. gerekiyorsa, dış kulak yoluna gevşek bir pamuk tampon yerleştirilir. Basınç yapacağından ve dışarıya doğru olan akıntıyı engelleyeceğinden, sıkı tamponlar kullanılmamalıdır. 30 dk. sonra tampon kulaktan çıkarılmalıdır.
9. Eğer diğer kulağa da ilaç damlatmak gerekiyorsa, 5 dk. Beklenmelidir

*Kulağa İlaç Uygulama *
-Hastanın kimliğini isim bilekliğinden ya da dosyasından kontrol et.
-Orderı kontrol et.
-Uygulamayı hastaya açıkla.
-Eldiven giy.
-Supine pozisyonunda; hastanın başını sağlam kulak üzerine iyice yana doğru çevir; başı lateral pozisyona getir.
-Dik oturur pozisyonda; hastanın başı ilaç uygulanacak kulağın ters yönüne doğru eğilmelidir.
-Kulak kanalının düz durması için kulak kepçesini pasif el ile;
a) *3 yaşın altındaki çocuklarda aşağı ve geriye doğru çek.
b)* yetişkinlerde yukarı ve geriye doğru çek
ilacı önerilen dozda kulak kanalının kenarına doğru damlat.
5-10 dk. hastanın bu pozisyonda kalmasını sağla
5-10 dk. bekledikten sonra, diğer kulak için işlemi tekrarla.
Uygulamayı, gözlemlerini ve anormal bulguları kayıt et.

**BURUNA İLAÇ UYGULAMA
Buruna ilaç, ilacın sistemik etkisinden yaralanarak burun mukozasını korumak ve tedavi etmek, nazal konjesyonu gidermek amacı ile uygulanır

*UYGULAMA
Malzemeler
-Tepsi içinde
-ilaç kartı
-ilaç (damlalık ile birlikte)
-Eldiven
-Tampon, gaz bezi veya mendil
-Kirli kabı
-Hekim istemini kontrol et.
-Hastanın kimliğini (isim bilekliğinden ya da hasta dosyasından) kontrol et.
-Ellerini yıka.
-Eldiveni giy.
-Büyük çocuklara ve yetişkinlere supine pozisyonu ver. Başı yastık üzerinden geriye doğru kaydır. Hasta bebek ise kucağa al.
-Damlalığa, önerilen miktarda ilaç çek. Eğer her iki burun deliğine de ilaç uygulanacak ise, toplam doz kadar ilaç çek
-Tedavi planında belirtilen kadar ilaç damlat. ilaç damlatırken damlalık kesinlikle burun mukozası ile temas etmemelidir
-Uygulamayı, gözlemlerinizi ve anormal bulguları kayıt et.

**YANAK İÇİNE (BUKKAL) İLAÇ UYGULAMA
-Ağzın mukoz membranına uygulanan ilaçlar, genellikle sistemik etki gösterirler.
-Yanağa ve dilaltına uygulanan ilaçlar mide salgısı ile kolayca yıkılan ya da karaciğer tarafından çok çabuk parçalanan (detoksifiye edilen) ilaçlar olup, oral yolla alındığında tedavi edici kan düzeylerine ulaşamazlar.
-Hasta bu tabletleri ağzına aldığında çiğnememeli, yutmamalı, sıvı almamalı ve sigara içmemelidir. Aksi halde, ilacın etkisi azalır ya da kaybolur.
- Bu tip ilaçlar ağızda çabuk çözünürler ve ağız mukozasındaki kılcal damarlar tarafından kolayca emilime uğrarlar.
-Bukkal yolda hasta, tabletleri yanak ile üst molar dişler ve diş etlerinin arasına yerleştirmelidir.
-Dil altına konulan ilaçlar (sublingual yol) da dilin sağ ya da sol altına yerleştirilir.
-Nitrogliserin sublingual olarak sıklıkla kullanılan bir ilaçtır.

VAJİNAYA İLAÇ UYGULAMA (VAJİNAL APLİKASYON)
-Vajina, -mesane ve -rektum arasında, -vulvadan uterusun serviks kısmına kadar uzanır.
-Vajinaya genellikle krem ya da suppozituvar (fitil) biçiminde ilaçlar uygulanır. Bu ilaçlar antibiyotik,vb. özelliklere sahiptir

*Malzemeler
-Tepsi içinde;
-ilaç kartı
-ilaç
-Aplikatör (gerekirse)
-Suda eriyebilir kayganlaştırıcı
-Temiz gazlı bez/ spanç
-Pet (gerekirse)
-Eldiven
-Tıbbi atık kutusu
-Perine bakım malzemeleri (gerekirse)

*UYGULAMA
-Hekim istemini kontrol et.
-Hastanın kimliğini (isim bilekliğinden ya da hasta dosyasından) kontrol et
-Hastanın mesanesini boşaltmasını sağla.
-Ellerini yıka eldiven giy
-Dorsal rekümbent pozisyonu ver.
-Supozituvar uygulanacak ise;
-Supozituvarın sivri ucu önde olacak şekilde vajina girişine yerleştir aplikatör ya da işaret parmağı ile vajinanın arka duvarı boyunca yaklaşık bir parmak uzunluğunda(7,5- 10 cm)ilerlet.
-Krem, Jel veya Köpük uygulanacak ise;
-Aktif el ile aplikatörü tut. Ucu sakrumu gösterecek şekilde, kendi etrafında hafifçe döndürerek, vajinaya 5-7,5 cm kadar ilerlet.
-Hastaya en az 10 dk aynı pozisyonda kalmasını ve ilaç eridiğinde hafif bir akıntı olabileceğini söyle.

UYARI:* Yaşlılarda vajinal atrofi ve kuruluk olabilir. Bu nedenle, supozituvar ve aplikatöre bol miktarda kayganlaştırıcı sürülmelidir

UYARI: *Bu ilaçlar, mümkünse gece yatmadan hemen önce uygulanmalıdır. Böylece ilacın dışarıya sızma ihtimali ortadan kalkar

REKTUMA İLAÇ UYGULAMA (REKTUM APLİKASYONU)
-Rektuma genellikle yerel etkilerinden yararlanılan laksatif süpozituvarlar uygulanır.
-Ancak, rektuma sistemik etkilerinden yararlanılan antipiretik ve antiemetik gibi ilaçlar da konabilir.
-ilaçlar rektum mukozasından emilerek dolaşıma katılırlar

*Rektuma ilaç uygulanırken şu noktalar göz önünde bulundurulmalıdır:*
1. Hemşire tek kullanımlık eldiven giymelidir.
2. Hasta sol yana yatırılmalı ve üstteki bacağını bükerek karnına doğru çekmelidir.
3. Supozituvar ve işaret parmağı mukozaya sürtünmeyi azaltmak için yağlanmalıdır.
4. Bir el ile hastanın kalçaları ayrılarak anüs, gözle görülecek şekilde ortaya çıkarılmalıdır. Anal kanalın uzunluğu yetişkinde 2.5-5 cm kadardır.
5. Eksternal anal sfinkterin gevşemesi için hastaya derin nefes alması söylenmeli ve supozituvar nazikçe itilmelidir.
6. Supozituvarın internal anal sfinkteri de geçip rektuma girmesi gerekir. Bu nedenle supozituvar yetişkinlerde 10 cm, çocuklar ve bebeklerde 5 cm kadar içeri itilmelidir.
7- Hastaya 5 dk. bu pozisyonda beklemesi söylenmelidir.
8- Eğer laksatif bir supozituvar konmuşsa, hastaya mümkünse 30 dk. bekledikten sonra tuvalete gitmesi önerilir.

**DERİYE İLAÇ UYGULAMA (DERİ APLİKASYONU)
-Pudra, -merhem, -krem, -yağ ve- losyonlar bu yolla uygulanan ilaç formlarıdır.
-Bu ilaçlar cilt üzerine masajla yayılarak ya da genellikle yama biçiminde uygulanan ilaçlardır.
-Ayrıca yama biçiminde cilt üzerine yapıştırılan, hormon replasman tedavisi için ve özel analjezik olarak kullanılan (TTS) ilaçlar vardır.

*Lokal ilaç uygulamalarında dikkat edilmesi gereken ilkeler: *
1. Deri temiz ve kuru olmalıdır.
2. Daha önce ilaç uygulanmış ise, deri üzerindeki ilaç kalıntıları temizlenmelidir.
3. Losyonlar uygulanmadan önce iyice çalkalanmalıdır.
4. ilaç ılık olarak uygulanmalıdır. Gerekirse uygulama öncesi avuç içinde ısıtılmalıdır.
5. Krem ve merhem formundaki ilaçlar ovma ve yayma hareketleri ile deriye sürülür. Ovma önerilmiyor ise kesinlikle basınç uygulanmamalıdır.
6. Tüpünden çıkarılan ve artan ilaç atılmalıdır.
7. Hormon içerikli ilaçlar uygulanıyor ise, cilt reaksiyonlarını azaltmak için rotasyon
uygulanmalıdır.
8. Cilde yama gibi yapıştırılan ilaçlar, tüysüz ve skatris dokusu bulunmayan bölgeye uygulanmalıdır.
9. TTS biçimindeki ilaçlar, yapışkan yüzey üzerindeki koruyucu çıkarılarak cilde yapıştırılır ve masaj uygulanmaz. Yalnızca yapıştırıldıktan sonra 10 saniye el ayası ile bastırılır.
10. Cilde yapıştırılan TTS biçimindeki ilacın uygulanma tarihi ve zamanı mutlaka üzerine not edilmelidir. Çünkü bu ilaçlar belirli bir zaman periyodunda etken madde salınımı yaparlar. Çoğunlukla 24 saat sonra çıkarılıp farklı bir alana tekrar uygulanırlar

**İNHALASYON YOLU İLE İLAÇ UYGULAMA **
-Akciğerler en fazla kanlanan (5 lt/dk) organlardan biridir ve geniş bir yüzeye (yaklaşık 50-100 m2) sahiptir. Bu nedenle, inhalasyon yoluyla verilen ilaçlar alt solunum yollarındaki alveollerin çeperinden kolayca emilir ve kan dolaşımına geçer.
-inhalasyon yolu ile uygulanan ilaçlar astım, bronşit gibi kronik hastalıklarda solunum yollarını genişleterek (bronkodilatör) ve sekresyonları yumuşatarak (mukolitik) lokal etki sağlamak amacıyla uygulanır.
-Ancak ilaç, hızla kan dolaşımına geçtiği için sistemik yan etkilere de neden olabilir.
-Solunum yolu ilaçları nebulizatör, ölçülü doz inhaleri (ÖDİ) ve kuru toz inhaleri olarak uygulanır.
-Nebulizatör sıvı haldeki ilacı buhar haline getirip, bir maske veya ağızlık yardımıyla, hastanın normal soluk alıp vermesi sırasında solunum yollarına ulaşmasını sağlayan cihazdır. S
-ıvı ilaçlar oksijen tüpü bağlantısı ile de verilebilirler.

*NEBULÜZATÖR İLE İLAÇ UYGULAMA *
Malzemeler
-Tepsi içinde;
-ilaç kartı
-ilaç
-Nebulizatör cihazı ya da oksijen tüpü
-Bağlantı tüpü, ağızlık, maske (gerekirse)
-Steteskop
-Eldiven
-Tıbbi atık kutusu

-ilacın adını, -dozunu, -zamanını ve -uygulanma yolunu kontrol et
-Hastanın kimliğini kontrol et.
-Ellerini yıka, eldiven giy.
-Mümkünse hastaya dik oturur pozisyon ver.
-istem yapılan ilacı nebulizatörün haznesine boşalt.
-Ağızlığı hastanın ağzına yerleştir ve dudaklarıyla sıkıca kavramasını iste. Bu sırada hasta, diliyle ağızlığı kapatmaması konusunda uyarılmalıdır.
-Çocuklarda ve ağızlığı kullanamayan yetişkinlerde, ağızlık yerine maske kullanılmalıdır.
-Haznedeki sıvı ilaç bitince veya istemde belirtilen zaman süresi dolunca cihazı ya da oksijen tüpünü Kapat.

UYARI: *Özellikle beta adrenerjik ilaç uygulanan hastalarda, işlem boyunca nabız izlemi yapılmalıdır. Taşikardi gelişirse işlem durdurulmalı, hasta yakından izlenmelidir.

ÖLÇÜLÜ DOZ iNHALER (ÖDİ) iLE iLAÇ UYGULAMA
Malzemeler
-İlaç kartı
-İlaç
-Ölçülü Doz İnhaler
-Hazne (gerekirse)
-Steteskop
-Eldiven
-Ölçülü doz inhaleri, küçük tüplere depolanan ilaçları itici gaz ile püskürtürken damlacık haline getiren ilaçlardır . Kuru toz inhaleri ise içinde toz halinde ilaç partikülleri bulunan araçlardır.

UYARI: *İlacı püskürtme ve nefes alma arasında koordinasyon sağlayamayan bireylerde ve çocuklarda hazne (spacer) kullanılması gerekebilir. Uygulamadaki tek fark ilacın hazne içine püskürtüldükten sonra inhale edilmesidir.

UYARI: *İlacın aynı anda iki doz olarak uygulanması istenmiş ise; ilk uygulamadan sonra bir dakika geçmesi beklenmelidir. Böylece ilk inhalasyonla hava yolları açılır ve ikinci inhalasyon ilaç daha derin hava yollarına ulaşır.

UYARI: *İki farklı ilacın aynı anda uygulanması gerekiyor ise; birinci ilaç uyguladıktan sonra 5-10 dk. geçmesi beklenmelidir. Genellikle ilk önce havayollarını açmak için bronkodilatör, ikinci olarak steroid gibi ilaçlar uygulanır.

DEĞERLENDİRME
1. Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
a) Göze steril malzeme ile uygulama yapılmasına gerek yoktur.
b) Buruna ilaç uygulanırken hastanın başı fleksiyonda olmalıdır.
c) Vajinaya ilaç supine pozisyonda uygulanmalıdır.
d) Kulağa ilaç uygulamasında baş hiperekstansiyonda tutulur.
e) Göze merhem uygulamasında alt göz kapağı kullanılır.
Cevap: E

2. Aşağıdakilerden hangisi yerel ilaç uygulamalarından birisidir?
a) Intramüsküler
b) Intradermal
c) Subkutan
d) intravajinal
e) inhalasyon
Cevap : D

3. Aşağıdakilerden hangisi travma oluşumunu önlemek amacı ile uygulanır?.
a) Göz temizlenirken iç kantüsten dış kantüse doğru temizlenmelidir.
b) Tüpünden çıkarılan ve kullanıldıktan sonra artan ilaç atılmalıdır.
c) ilaçlar göze uygulanırken kornea üzerine damlatılmamalıdır
d) ilaç uygulamasından önce eller iyice yıkanmalıdır
e) ilaç açıldıktan sonra 15- 30 gün içinde kullanılmalıdır
Cevap: C

4. Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
a) inhaler iki ilaç uygulanırken önce bronkodilatör, sonra steroid uygulanmalıdır.
b) Bukkal yol ilacın dil altına konulmasıdır
c) Kulağa uygulanan ilaçlar soğuk uygulanmalıdır
d) Rektal ilaç uygulanırken hasta sağ lateral yatırılır.
e) Buruna ilaç uygularken hastanın başı yan çevrilmelidir.
Cevap: A
**DENEME SINAVI**CEVAPLI**
1-Kulağa ilaç uygulamada aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a)supine pozisyonunda baş sağlam kulak üzerine iyice yana doğru çevrilir
b)dik oturur pozisyonda hastanın başı ilaç uygulanacak kulağın ters yönüne doğru eğdirilir
c)3 yaşın altında çocuklarda kulak kepçesi pasif el ile aşağı ve geriye doğru çekilir
**d)Prone pozisyonunda baş sağlam kulak üzerine iyice yana doğru çevrilir
e)yetişkinlerde kulak kepçesi pasif el ile yukarı ve geriye doğru çekilir

2-Bukkal veya sublingual yol ile ilaç alındığında nelere dikkat edilmelidir?
a)Hasta bu tabletleri ağzına aldığında çiğnememeli ve yutmamalı
b)hasta sigara içmemeli ve sıvı almamalı
c) sublingual yolla alınan ilaçlar dilin sağ ve sol yanına dil altına yerleştirilmeli
d) Bukkal yolla tabletler yanak ile üst molar dişler ve diş etleri arasına yerleştirilmeli
**e) hepsi

3-Aşağıdakilerden hangisi yerel ilaç uygulamalarından değildir?
a)Göze ilaç uygulama
b)Kulağa ilaç uygulama
**c)İnhalasyon ile ilaç uygulama
d)Vajinaya ilaç uygulama
e)Rektuma ilaç uygulama

4-Göze İlaç Uygulama ile ilgili beklenmeyen Sonuçlar nelerdir?
a)Göz damlasının uygulanmasından sonra yanma ve ağrı olması.
b)Başağrısı, gözde konjesyon ve irritasyon gibi lokal yan etkilerin oluşması.
c)Kan basıncı ve nabız hızında değişmeler, anaflaksi gelişmesi gibi etkilerin ortaya çıkması
d) Hastanın uygulamayı anlayamaması veya önerildiği gibi uygulayamaması
**e)Hepsi

5-Vaginaya ilaç uygularken hangi pozisyon verilir?
a)Prone pozisyonu
b)supine pozisyonu
**c) dorsal rekümbent pozisyonu
d)Fawler pozisyonu
e)Lateral pozisyon

6-Rektuma ilaç uygulanırken dikkat edilecek noktalardan hangisi yanlıştır?
a)Hastanın gizliliği korumak için üst yatak takımları sadece uygulama yapılacak bölge açıkta
şekilde kaldırılmalıdır.
b) Supozituvar ve işaret parmağı mukozaya sürtünmeyi azaltmak için yağlanmalıdır.
c)Eksternal anal sfinkterin gevşemesi için hastaya derin nefes alması söylenmeli ve
supozituvar nazikçe itilmelidir.
**d)Hastaya uygulamadan hemen sonra pozisyon değiştirmesi söylenir
e) laksatif bir supozituvar konmuşsa, hastaya mümkünse 30 dk. bekledikten sonra
tuvalete gitmesi önerilir.

7-TTS biçimindeki ilaçları uygularken hangisi dikkat edilmesi gereken noktalardan biri değildir?
a) Tüysüz ve skatris dokusu bulunmayan bölgeye uygulanmalıdır.
b) Yapışkan yüzey üzerindeki koruyucu çıkarılarak cilde yapıştırılmalı ve masaj uygulanmamalı
c) Yalnızca yapıştırıldıktan sonra 10 saniye el ayası ile bastırılır.
d)Cilde yapışırılan ilacın uygulanma tarihi ve zamanı mutlaka üzerine not edilmelidir.
**e)Hepsi

8-İlacın etki yeri vücudun yüzeyinde ise ya da erişilmesi araçlarla mümkünse ilaç doğrudan oraya verilir.Bu tanım nedir?
**a)yerel uygulama
b)enteral uyg
c)parenteral uyg
d)hiçbiri


9-Pomat,krem,losyon,toz,pudra nasıl uygulanır?
a)bukkal
b)kolon
**c)epidermal
d)intranazal
e)hiçbiri

10-Göz ilaçları hangi durumlarda kullanılır?
a)Glokom
b)Göz enfeksiyonu
c)Teşhis
**d)Hepsi

11-Hangisi göze ilaç uyg.nın istenmeyen etkilerindendir?
a)Ağrı ve yanma
b)gözde konjesyon
c)kan basıncında değişiklik
d)hastanın uygulamayı anlamaması
**e)hepsi

12-HANGİSİ YANLIŞTIR?
A)ilacın kesinlikle kornea üzerine damlatılmaması gerekir
b)işlem sırasında göze direk basınç uygulanmamalıdır
**c)açılan ilaçlar 20-35 gün içinde tüketilmelidir
d)hiçbiri

13-göze ilaç uygularken hastanın başına hangi pozisyon verilir?
a)ekstansiyon
**b)hiperekstansiyon
c)fleksiyon
d)abduksiyon

14-Hangisi kulağa ilaç uyg nın amaçlarındandır?
a)dış kulak yolu salgısını yumşatmak
b)ağrıyı azaltmak
c)yerel anestezi sağlamak
d)mikroorganizmaları öldürmek
*e)hepsi

15-Hangisi kulağa ilaç uygularken dikkat edileceklerden değildir?
a)damlalığa yeteri kadar ilaç çekilmeli
**b)ilacın etkisinin artması için soğuk olması gerekir
c)hasta sağlam kulağı üzerine yatırılır
d)diğer kulağa da ilaç damlatılacaksa 5 dk beklenmelidir

16-Buruna ilaç hangi durumlarda kullanılır?
a)tedavi etmek
b)burun mukozasını korumak
c)nazal konjesyonu gidermek
**d)hepsi

17-Hangisi bukkal uygulamayla ilgili olarak yanlıştır?
a)hastaya ilaç verildiğinde çiğnememeli
b)sigara içmemeli
c)yutmamalı
**d)sıvı almalı
e)hiçbiri

18-Vajinaya krem uygularken aplikatör ne kadar ilerletilir?
**a)5-7.5
b)10-12
c)7.5-10
d)3-5

19-Rektuma ilaç uygulamayla ilgili hangisi yanlıştır?
a)supozituvar yetişkinlerde 10 cm, çocuklar ve bebeklerde 5 cm kadar içeri itilmelidir
b)Eğer laksatif bir supozituvar konmuşsa, hastaya mümkünse 30 dk. bekledikten sonra
tuvalete gitmesi önerilir
c)Anal kanalın uzunluğu yetişkinde 2.5-5 cm kadardır
**d)Hemşire steril kullanımlık eldiven giymelidir

20-Hangisi Lokal ilaç uygulamalarında dikkat edilmesi gereken ilkelerden değildir?
a)Losyonlar uygulanmadan önce iyice çalkalanmalıdır
b)Deri temiz ve kuru olmalıdır.
c)ilaç ılık olarak uygulanmalıdır
**d)Tüpünden çıkarılan ve artan ilaç daha sonra kullanmak üzere saklanmalıdır
e)hiçbiri

21-Ölçülü doz inhaler ile ilaç uygulamada aşağıdakilerden hangisi kullanılır?
A) İlaç kartı
B) İlaç
C) Steteskop
D) Eldiven
**E) Hepsi

22-Rektuma ilaç uygulamada aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Hemşire tek kullamımlık eldiven giyer
B) Hasta sol yana yatırılır
C) Hasta üstteki bacağını karnına doğru çekmelidir
D) Supozituvar ve işaret parmağı mukozaya sürtünmeyi azltmak için yağlanır
**E) Hasta hemen tuvalete gidebilir

23-Yanak içine (bukkal) ilaç uygulamadahastanın yapması gerekenler nelerdir?
A) Çiğnememli
B) Yutmamalı
C) Sıvı almamalı
D) Sigara içmemeli
**E)hepsi

24-ilacın etki yeri vücudun yüzeyinde ise ya da özel uygulayıcılarla erişilmesi mümkün bir derinlikte ise ilaçın doğrudan oraya verilmesine ne denir?
a)IM uygulama
b)genel uygulama
**c)yerel uygulama
e)hepsi

25-veriliş yolu epidermal olan ilaçlar aşağıdakilerden hangisi değildir?
a)Merhem (pomad)
b)Pat
c)krem
d)losyon
**e)enema

26-Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır.
a) Göz dışa açık olduğundan steril değildir.
b) Göz enfeksiyon ve travmaya karşı hassas bir organdır.
**c) hastanın güvenliği için göze uygulanacak malzeme, solüsyon ve merhemlerin steril olmasına gerek yoktur.
d) Göze ilaç uygulama öncesi; hastanın istek deneyim ve beceri durumunu değerlendirilmelidir.
e)hepsi

27-Göze İlaç Uygulama İle ilişkili Beklenmeyen Sonuçlar aşağıdakilerden hangisidir?
a)Göz damlasının uygulanmasından sonra yanma ve ağrı olması.
b) Başağrısı, gözde konjesyon ve irritasyon gibi lokal yan etkilerin oluşması.
c) Kan basıncı ve nabız hızında değişmeler, anaflaksi gelişmesi gibi etkilerin ortaya çıkması
d)Hastanın uygulamayı anlayamaması veya önerildiği gibi uygulayamaması.
** e)hepsi

28-Aşağıdakilerden hangisi göze İlaç Uygulama ile ilgili Özel Önerilerden değildir?
a)işlem sırasında göz küresine direk basınç uygulanmamalıdır.
b)ilacın kesinlikle kornea üzerine damlatılmaması gerekir.
**c) Orijinal ambalajı açılan ilaçlar kontaminasyon riski nedeniyle, 7-10 gün sonra kullanılmamalıdır.
d). Kontaminasyon olasılığı göz önüne alınarak her hasta için ayrı damla ve merhem kullanılmalıdır.
e)hepsi

29-Aşağıdakilerden hangisi göze İlaç Uygulama ile ilgili Özel Önerilerden değildir?
a) Birden fazla ilaç uygulanacaksa ilaçlar arasında en az beş dakika beklenmelidir.
**b) Aynı anda hem damla hem merhem uygulanacak ise, önce merhem uygulanmalıdır
c) Çocuklara uygulama yaparken bir yardımcı tarafından başı ve elleri tutulmalı,
d). Kontaminasyon olasılığı göz önüne alınarak her hasta için ayrı damla ve merhem kullanılmalıdır.
e)hepsi

30-Aşağıdakilerden hangisi göze ilaç uygulanırken yapılması gereken işlem basamaklarından değildir?
a) ilaç hakkında bilgi edinmek
b) Hastanın kimliğini kontrol etmek
c) odada bulunan yabancı kişileri dışarı çıkarmak
**d) steril eldiven giymek
e) Hastanın gözünün durumunu değerlendir.

31-Göze ilaç verilirken Ellerini yıkanıp, Eldiven giymenin gerekçesi aşagıdakilerden hangisi değildir?
a) mikroorganizmaların yayılmasını engeller
b)işlem sırasında vücut sıvıları ile teması önler
c)uygulanan ilaç ile teması önler
**d)uygulamayı kolaylaştırır
e)hepsi

32- Aşağıdakilerden hangisi kulağın bölümlerinden değildir?
a) dış kulak
b) kulak kepçesi
**c)iç kulak
d) kulak yoludur
e)hiçbiri

33-Kulağa ilaç uygulama amacı aşağıdakilerden hangisidir?
a) dış kulak yolu salgısını yumuşatmak
b) ağrıyı azaltmak
c) yerel anestezi sağlamak
d) mikroorganizmaları ya da kanala kaçmış bir böceği öldürmek
**e)hepsi

34-Aşağıdakilerden hangisi yetişkin kulak yapısının özelliği değildir?
a)Yetişkinlerde kulak yolunun dış kısmı kıkırdaktır,
b)içte kalan kısmı ise kemik dokusundan oluşmuştur.
c) Kulak yolu önce içeriye ve karşıya doğru gittikten sonra aşağı doğru eğim yapar.
**d) içte kalan kısmı ise kıkırdak dokusundan oluşmuştur.
e)hepsi

35-Aşağıdakilerden hangisi bebek ve üç yaşına kadar olan çocuklarının kulak yapısının özelliğidir?
a) kulak yolunun büyük kısmı kıkırdak dokudan oluşur
b) kulak yolu hemen hemen düzdür.
**c) hepsi
d)hiçbiri

36-Kulağa ilaç damlatırken hangi noktalar göz önüne alınmalıdır?
a) Hastayı rahatsız etmemesi için kulağa damlatılacak ilacın ılık olması gerekir.
b) Pozisyon vermek için hastaya sağlam kulağı üzerine yatması söylenmelidir
c)Damlalığa yeteri kadar ilaç çekilmeli; artan ilaç, şişesine tekrar boşaltılmamalıdır
d) Damla, doğrudan doğruya timpan zarı üzerine değil, dış kulak yolunun çeperine damlatılmalıdır.
**e)hepsi

37-Kulağa ilaç damlatırken hangi noktalar göz önüne alınmamalıdır?
a) Damla damlatılırken damlalığın ucu, kulak kepçesine ya da kulak yoluna değdirilmeli
b) Damla damlatıldıktan sonra kulak kepçesi bırakılmalı
c) tragus (dış kulak yolu ağzındaki kıkırdaksı çıkıntı) üzerine birkaç defa nazikçe bastırılmalıdır.
**d) sıkı tamponlar kullanılmalıdır.

38-Diğer kulağada ilaç damlatmak gerekiyorsa kaç dk. Beklenmelidir?
a)30 dk
b)20 dk
**c)5 dk
d)10 dk
e)beklemeye

39-Burununa ilaç hangi amaç için uygulanır?
a)ilacın sistemik etkisinden yaralanmak
b) burun mukozasını korumak ve tedavi etmek
c) nazal konjesyonu gidermek
**d)Hepsi

40-Hastaya vajinal ilaç verilirken Dorsal rekümbent pozisyonu verilmesinin mantıksal gerekçesi aşağıdakilerden hangisi değildir?
a) pozisyon vajinanın kolayca görülmesini sağlar,
b) uygulamayı kolaylaştırır ve ilacın dışarı çıkmasını önler
c) Bölgenin iyi görünür olması uygulama güvenliğini arttırır
d) Üzerinin örtülmesi gizliliği korur
**e) ilaç hataları engellenir

41- Rektuma ilaç uygulanırken hangi noktalar göz önünde bulundurulmalıdır?
a) Hasta sol yana yatırılmalı ve üstteki bacağını bükerek karnına doğru çekmelidir.
b)üst yatak takımları sadece uygulama yapılacak bölge açıkta şekilde kaldırılmalıdır.
c) Supozituvar ve işaret parmağı yağlanmalıdır.
d) supozituvar nazikçe itilmelidir.
**e)hepsi

42-yetişkinlerde supozituvar rektuma kaç cm itilmelidir?
**a)10 cm
b)5 cm
c)7cm
d)12 cm
e)15 cm

43- çocuklarda ve bebeklerde supozituvar rektuma kaç cm itilmelidir?
a)10 cm
**b)5 cm
c)7cm
d)12 cm
e)15 cm

44- Lokal ilaç uygulamalarında dikkat edilmesi gereken ilkelerden değildir?
a)Deri temiz ve kuru olmalıdır.
b) deri üzerindeki ilaç kalıntıları varsa temizlenmelidir.
c) Losyonlar uygulanmadan önce iyice çalkalanmalıdır.
d. ilaç ılık olarak uygulanmalıdır.
**e.Tüpünden çıkarılan ve artan ilaç uygun yerde saklanmalıdır.


45-Aşağıdakilerden hangisi inhalasyon yolu ile ilaç uygulamanın amaçlarından değildir?
a)astım, bronşit gibi kronik hastalıklarda uygulanır
b)solunum yollarını genişleterek (bronkodilatör) etki yapar
c) sekresyonları yumuşatarak (mukolitik) lokal etki sağlar
**d) astım, bronşit gibi kronik hastalara uygulanmaz
e)hepsi

46-Özellikle beta adrenerjik ilaç uygulanan hastalarda neye dikkat edilmelidr?
a) işlem boyunca nabız izlemi yapılmalıdır.
b) Taşikardi gelişirse işlem durdurulmalı,
c) hasta yakından izlenmelidir.
**d)hepsi

47-ölçülü doz inhaler ile ilaç uygulamada,ilacın aynı anda iki doz olarak uygulanması istenmiş ise; ilk uygulamadan sonra
kaç dakika geçmesi gerekir?
a)2 dk
b)3 dk
**c)1 dk
d)5 dk
e)beklemeye gerek yok

48-Aşağıda verilen Uygulama yeri ve ilaç çeşidi eşleşmesinden hangisi yanlıştır ?
A-) Kolon-Lavman
B-) İntranazal-Burun damlası
C-) Konjoktiva-Göz damlası
**D-) Bukkal-Merhem
E-) Epidermal-Solüsyon

49-Aşağıdakilerden hangisi göze ilaç uygulaması ile ilgili beklenmeyen bir sonuçtur?
A-) Başağrısı
B-) Anaflaksi
C-) Gözde irritasyon
D-) Gözde ağrı ve yanma
**E-) Burun kanaması

50-Göze ilaç uygulaması ile ilgili öneriler hangisinde doğru olarak verilmiştir ?
I- İşlem sırasında göz küresine direk basınç uygulanmamalıdır
II-İlacın lakrimal kanaldan iyice emilimi sağlanmalıdır
III-Birden fazla ilaç uygulanacak ise aralarında 3 dakika olmalıdır
IV-Aynı anda hem damla hemde merhem uygulanacaksa önce damla uygulanmalıdır
**A-) I-IV
B-) II-III
C-) I-II
D-) III-IV
E-) I-III

51-Göze ilaç damlatılması esnasında ilacın gözün hangi kısmına damlatılması önerilir?
A-) Korneanın üzerine
B-) Lakrimal kanal üzerine
**C-) Konjoktiva kesesine
D-) Gözkapağı çevresine
E-) Göz çukuruna

52-Lokal ilaç uygulamalarında dikkat edilmesi gereken ilkelerden değildir?
A) Tüpünden çıkarılan ve artan ilaç atılmalıdır.
B) Hormon içerikli ilaçlar uygulanıyor ise, cilt reaksiyonlarını azaltmak için rotasyon
uygulanmalıdır.
C) Cilde yama gibi yapıştırılan ilaçlar, tüysüz ve skatris dokusu bulunmayan bölgeye uygulanmalıdır.
D) TTS biçimindeki ilaçlar, yapışkan yüzey üzerindeki koruyucu çıkarılarak cilde
yapıştırılır ve masaj uygulanmaz. Yalnızca yapıştırıldıktan sonra 10 saniye el ayası ile
bastırılır.
**E)Deri nemli olmalıdır

53-aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
**a-kulak 3 yaşın altındaki çocuklarda aşağı va geriye doğru çekilir
b-kulağa ilaç damlatıldıktan sonra hasta oturtulmalıdır
c-yetişkinlerde kulak aşağı ve geriye çekilir
d-kulaktaki akıntının temizlenmesine gerek yoktur

54-İnhaler ilaçların uygulamasında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A)Özellikle beta adrenerjik ilaç uygulanan hastalarda, işlem boyunca nabız izlemi
yapılmalıdır. Taşikardi gelişirse işlem durdurulmalı, hasta yakından izlenmelidir.
B)İki farklı ilacın aynı anda uygulanması gerekiyor ise; birinci ilaç uyguladıktan
sonra 5-10 dk. geçmesi beklenmelidir.
C)İlacın aynı anda iki doz olarak uygulanması istenmiş ise; ilk uygulamadan
sonra bir dakika geçmesi beklenmelidir.
**D)Hiçbiri

55-aşağıdakilerden hangisi göze ilaç uygulamada yapılmaması gerekir?
a-ilaç korneaya damlatılmamalı
**b-göz tamponla iyice temizlenmeli
c-göz küresine direkt basınç uygulanmamalı
d-göz içten dişa doğru temizlenmeli

56-Aşağıdakilerden hangisi epidermalL yolla verilen ilaçlardan değildir?
A. merhem
B.Losyon
**C.Süpozituvar
D.Süspansiyon
E.pudra

57-göze ilaç uygulamadan önce yapılması gereken özellikler aşağıdakilerden hangisidir?
a-ilaç istemi kontrol edilmeli
b-gözün durumu değerlendirilmeli
c-hastanın istek deneyim ve beceri durumu değerlendirilmeli
d-semptomlar değerlendirilmeli
**e-hepsi

58-göze ilaç uygulama sonrasında aşağıdakilerden hangisi değerlendirilmez?
a-ilacın beklenen etkileri,yan etkileri
b-hastanın rahatsızlık hissetme durumu
c-hastaya bakım veren kişiye ilacın adı ,ilacın verilme amacı,dozu,yan etkileri anlatılmalı
d-uygulama yöntem ve sıklığı anlatılmalı
**e-hastalığın tanısı

59-göze ilaç uyguladıktan sonra ağrı olursa aşağıdakilerden hangisi yapılmaz?
a-uygulama yöntemi gözden geçirilmeli
**b-bir sonraki uygulamada ilaç kornea üzerine damlatılmalı
c-bir sonraki uygulamada ilaç konjoktiva kesesine damlatılmalı
d-hiçbiri

60-aşağıdakilerden hangisi göze ilaç uygulamaları ile ilgili yanlış bilgidir?
a-göz küresine direkt basınç uygulanmamalı
**b-ilaç kesinlikle kornea üzerine damlatılmalı
c-her hasta için ayrı damla kullanılmalı
d-birden fazla ilaç uygulanacakca hepsi bir damlatılmalı
e-hem damla hem de merhem uygulanacaksa önce damla uygulanmalı

61-aşağıdakilerden hangisi kulağa ilaç uygulamasında yalnış bilgidir?
a-hastaya supine pozisyonunda,hastanın başını sağlam kulak üzerine iyice yana doğru çevrilerek başa lateral pozisyon verilir
b-damla damlatıltan sonra kulak kepçesi bırakılmalı ve hastaya bir süre aynı pozisyonu değiştirmemesi söylenir
c-eğer diğer kulağa ilaç damlatılacakca 5 dk beklenmeli
**d-3 yaşın altındaki çocuklarda ilaç damlatıldıktan sonra kulak kepçesi yukarı ve geriye çekilmeli
e-damla damlatıldıktansonra kulak kepçesi yetişkinlerde yukarı ve geriye çekilmeli